ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
573
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
ياسمن « 1 » و خزميان و فربيون جنانك ياذ كردم و حقنها بايذ كردن ، باز اكر كرم بوذ رك باسليق بايذ كشاذن و « 2 » باز عرق النسا را بكشايذ و اكر به شوذ و الا ديكر راه هم باسليق بكشايذ از همان دست ، باز غذاها دهد سرد و قابض « 3 » و روغن كل و سركا و ان ضمادهاى خنك ( f . 459 ) برنهذ بر جاى درد ، و لكن « 4 » بر سرون هيججيز خنك « 5 » برننهد « 5 » . اينك بدينكونه بوذ علاج عرق النسا و اما كشاذن اين رك از سه جاى بوذ : يكى زير بغل باى و « 6 » يكى « 6 » بهلو كعب از روى وحشى اعنى سوى بيرونين و سديكر ميان خنصر و بنصر باى ، و باز جكونه كشايذ بكويم اين نيز بفرمايند « 7 » اين كس را تا بكرمابه روذ و اب كرم « 8 » بسيار برريزذ « 8 » و باز از كرمابه بيرون آيذ ان سرون « 9 » كه رمّانه الفخذ كويند نوار اندر افكند « 10 » و باى بدين نوار اندر بيجذ تا ساق و باز اين رك بجويذ و جن بيابذ انكشت بوى بر زند اكر بيمار را درد كند بدانذ بدرست كى آن رك است آنكاه بكشايذ . و يكى وصيت ياذ بايذ داشتن بدين بيماريها « 11 » كه دايم از معده و دل و جكر « 12 » خبر جويد « 13 » اكر ضعف بدل بيند بدوا المسك شيرين يارى دهذ ، و اكر بمعده بيند بكلنكبين « 14 » يارى دهذ ، و اكر بجكر بيند باقراص ريوند و معجون قسط و معجون ريوند مشغول شوذ ، و يكى معجون ياذ كرده است حكيمى نام وى جاسينوس « 15 » و بولس اين بكتاب خويش ياذ مىكند ، نام اين معجون دوا البسّد و دو كونه است يكى خرد و « 16 » ديكر بزرك ، و استاذ اين
--> ( 1 ) - ف : ياسمين ( 2 ) - ف : « و » ندارد ( 3 ) - ف : قابض و سرد ( 4 ) - ف : و ليكن ( 5 ) - ف : ننهذ ( 6 - 6 ) - ف : ديكر ( 7 ) - ف : بفرمايذ ( 8 - 8 ) - ف : بسيار ريزد ( 9 ) - ب ه : سوء ، خ ( 10 ) - ف : اندر فكند ( 11 ) - ب ه : بايد ( 12 ) - ف : جكر و دل ( 13 ) - ب ه : ظ . طبيب ( 14 ) - ب ه : و كلشكر ( 15 ) - م : جالينوس ( 16 ) - ف : « و » ندارد